همتی: درآمد سرانه واقعی ایرانیان طی ۱۳ سال تقریباً نصف شده تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در سه فصل نخست سال ۱۴۰۴ منفی بوده و در فصل سوم این سال رشد منفی ۱۳ درصدی را ثبت کرده است. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی در همایش «چشم‌انداز اقتصاد ایران ۱۴۰۵»: ▪️اقتصاد ایران با فشارهای واقعی در حوزه اقتصاد خارجی، تولید، سرمایه‌گذاری، بودجه و نظام بانکی مواجه است، اما در عین حال از ظرفیت‌های انسانی، صنعتی و توان سازگاری بالایی برخوردار است. ▪️نه انکار مشکلات کمکی به اقتصاد ایران می‌کند و نه بزرگ‌نمایی آنها و تزریق ناامیدی. اعتماد زمانی شکل می‌گیرد که سیاست‌گذار واقعیت‌ها را صریح بیان کند، از وعده‌های غیرقابل تحقق بپرهیزد و در کنار محدودیت‌ها، مسیر اقدامات را نیز مشخص و پیگیری کند. ▪️اقتصاد ایران در فاصله سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ رشد مثبت را تجربه کرده، اما این رشد عمدتاً منابع‌محور و متکی بر افزایش صادرات نفت بوده است. رشد پایدار باید بر پایه سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و ایجاد ظرفیت‌های جدید تولید شکل بگیرد و رشدی که صرفاً بر صادرات نفت متکی باشد، با کاهش صادرات دوباره افت خواهد کرد. ▪️تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در سه فصل نخست سال ۱۴۰۴ منفی بوده و در فصل سوم این سال رشد منفی ۱۳ درصدی را ثبت کرده است. کاهش سرمایه‌گذاری ظرفیت رشد اقتصادی در سال‌های آینده را محدود می‌کند و باید از ادامه این روند جلوگیری شود. ▪️مسئله اقتصاد ایران صرفاً ثبت یک نرخ رشد مثبت مبتنی بر درآمدهای نفتی نیست، بلکه دستیابی به رشدی است که از سرمایه‌گذاری مستمر، افزایش بهره‌وری، توسعه ظرفیت‌های اقتصادی و گسترش صادرات ناشی شود. هر زمان درآمدهای نفتی افزایش یافته و منابع حاصل از آن وارد اقتصاد شده، تمرکز بر رشد پایدار مبتنی بر سرمایه‌گذاری و بهره‌وری کمرنگ شده است. ▪️درآمد سرانه واقعی کشور بر اساس قیمت‌های ثابت سال ۱۴۰۰، از حدود ۱۴۱ میلیون تومان در سال ۱۳۹۰ به حدود ۷۵ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته که تقریباً معادل نصف شدن درآمد واقعی سرانه طی ۱۳ سال است و سطح آن به دهه ۱۳۷۰ بازگشته است. ▪️معنای این ارقام آن است که درآمد واقعی ایجادشده به طور متوسط به میزان قابل توجهی کاهش یافته و مسئله تنها افزایش قیمت‌ها نیست، بلکه منابع واقعی موجود به ازای هر نفر نیز کاهش پیدا کرده است. ▪️وظیفه اصلی بانک مرکزی کنترل تورم است، اما ثبات قیمت‌ها به تنهایی کالا و خدمات جدید ایجاد نمی‌کند و مسیر پایدار بازسازی قدرت خرید مردم از افزایش تولید، سرمایه‌گذاری، بهره‌وری و اشتغال مولد می‌گذرد. بدون ثبات اقتصادی، سرمایه‌گذاری و دستیابی به رشد پایدار نیز امکان‌پذیر نخواهد بود.