IDO همان ICO است اما.... (زمان مطالعه: 5 دقیقه) عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز (IDO) چیست؟ عرضه اولیه سکه یا همان ICO یکی از روش‌های بی‌نظیر جذب سرمایه در سال‌‌های اولیه تولد ارزهای دیجیتال بود که به محبوبیت بالایی دست پیدا کرد و بسیاری از پروژه‌های کریپتو از آن برای تأمین سرمایه استفاده کردند. عرضه اولیه سکه از طریق پیش‌فروش توکن‌های یک پروژه، سرمایه لازم را برای راه‌اندازی آن تأمین می‌کرد. محبوبیت ICOها به دلایل مختلفی که در این مقاله به آنها اشاره می‌کنیم، رفته‌رفته کاهش پیدا کرد؛ اما ماهیت «عرضه اولیه» همچنان ارزش خود را حفظ کرده و در شکل‌های جدید ظاهر می‌شود. یکی از انواع جدیدتر عرضه اولیه که این روزها به‌شدت محبوب است، عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یا IDO (مخفف Initial Dex Offering) است. صرافی‌های غیرمتمرکز دستاوردهای زیادی داشتند که مهم‌ترین آنها، امکان تبادل دارایی‌های دیجیتال بدون نیاز به واسطه بود. البته این تنها دستاورد این صرافی‌ها نبود و از دیگر دستاوردهای آنها، می‌توان به امکان اجرای IDO اشاره کرد. همان طور که پیش‌تر هم اشاره کردیم، IDO مخفف عبارت Initial Dex Offering است و در فارسی از آن تحت عنوان «عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز» یاد می‌شود. عرضه اولیه صرافی‌ غیرمتمرکز یا همان IDO یک روش نوین برای جذب سرمایه در بازار رو‌به‌رشد ارزهای دیجیتال است که به کاربران صرافی‌های غیرمتمرکز اجازه می‌دهد توکن‌های خود را برای پیش‌فروش در این صرافی‌ها فهرست کنند و بخش قابل‌توجهی از سرمایه اولیه موردنیاز برای راه‌اندازی پروژه خود را با کمک سرمایه‌گذاران خرد جمع‌آوری کنند. این فرایند هم به نفع سرمایه‌گذاران است هم به نفع صاحبان پروژه‌ها؛ چراکه صاحبان پروژه‌ها سرمایه موردنیاز برای شروع فعالیت خود را دریافت می‌کنند و سرمایه‌گذاران هم پس از راه‌اندازی رسمی و عرضه عمومی توکن‌ها که معمولاً با افزایش چشم‌گیر قیمت همراه است، به سود خوبی می‌رسند. این روش بسیار شبیه به عرضه اولیه صرافی است؛ تا جایی که برخی از افراد حتی IEO و IDO را تقریباً یکسان می‌دانند و بر این باورند که می‌توان گفت IDO اساساً یک IEO جدید است. یکی از اصطلاحاتی که به‌احتمال قوی در ادبیات حوزه IDO زیاد آن را می‌شنوید، اصطلاح «لانچ‌پد» (Launchpad) است. لانچ‌پدها همان پلتفرم‌هایی هستند که میزبان IDOها می‌شوند و می‌توانید پروژه‌های جدید را در آنها پیدا کنید. به‌بیان دیگر: هر صرافی غیرمتمرکزی که امکان اجرای IDO را فراهم کند، یک لانچ‌پد یا پلتفرم IDO خوانده می‌شود. آنچه پیش از شرکت در IDO باید بدانیم سرمایه‌گذاری در IDO، به خرید توکن‌ بومی لانچ‌پد و اندکی شانس در قرعه‌کشی احتیاج دارد. لانچ‌پدهای اصلی که میزبان اکثر IDOها هستند، چندین ویژگی مشترک دارند. یکی از این ویژگی‌ها، بهره‌گیری از «لیست سفید» (WhiteList) است. لیست سفید در حقیقت فهرستی از همه سرمایه‌گذارانی است که برای مشارکت در IDO پذیرفته شده‌اند. مزایا برخی از مزایای IDOها عبارت‌اند از: نقدینگی آنی و بسیار زیاد بسیاری از پروژه‌ها بخش قابل‌توجهی از سرمایه جذب‌شده در روند جذب سرمایه را در صرافی غیرمتمرکزی که توکن را فهرست می‌کند، به‌عنوان نقدینگی قفل می‌کنند. علاوه بر این، بسیاری از آنها بلافاصله پس از IDO، امکان سهام‌گذاری را فراهم می‌کنند تا سرمایه‌گذاران را به حفظ توکن‌ها پس از افزایش قیمت تشویق کنند. کارمزد کمتر کارمزد عرضه اولیه در صرافی‌های غیرمتمرکز عمدتاً پایین‌تر از صرافی‌های متمرکز است. شفافیت ازآنجاکه تمام فرایندهای راه‌اندازی یک IDO به‌صورت درون‌زنجیره‌ای صورت می‌گیرد، سرمایه‌گذاران می‌توانند همه فعالیت‌های IDO را تحت‌نظر گرفته و توکن‌های عرضه‌شده و آدرس‌هایی را که توکن‌ها به آنها واریز شده‌اند بررسی کنند. البته این در صورتی است که بلاک‌ چین موردنظر عمومی باشد. انعطاف‌پذیری بسیار بالا یکی از برترین مزایای شرکت در یک IDO، تضمین فهرست‌شدن توکن‌ها در صرافی است که علاوه بر سودآوری بالقوه برای سرمایه‌گذاران، مدت‌زمان انتظار برای فهرست‌شدن (که معمولاً طولانی است) و همچنین ریسک فهرست‌نشدن را حذف می‌کند. امکان جذب سرمایه برای همه ازآنجاکه در IDOها برخلاف IEOها، فرایند سخت‌گیرانه بررسی پروژه حذف شده است، پروژه‌های بیشتری می‌توانند از این روش استفاده کنند و پیش از آغاز به کار رسمی، سرمایه اولیه موردنیاز خود را جمع‌آوری کنند. معایب از جمله معایب IDOها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: امکان کلاهبرداری حذف روند بررسی پروژه‌ها و همچنین سودآوربودن IDO باعث شده تا تقاضای بالایی برای این بخش از صنعت ارزهای دیجیتال در میان سرمایه‌گذاران شکل بگیرد. همین مسئله، امکان وقوع کلاهبرداری را در بین پروژه‌های IDO افزایش می‌دهد. البته خطر کلاهبرداری در IDOها به‌دلیل تضمین فهرست‌شدن توکن و لزوم طی‌کردن فرایند احراز هویت، به‌اندازه ICOها نیست؛ اما همچنان نسبت به IEOها بیشتر است. امکان دست‌کاری قیمت‌ها احتمال دست‌کاری قیمت توکن‌ها در این روش بسیار زیاد است. این در حالی است که در روش IEO، عمق بازار بسیار افزایش یافته و به‌راحتی نمی‌توان قیمت را دستکاری کرد. شانس مشارکت بسیار پایین اگرچه اغلب پروژه‌های IDO یک مرحله جذب سرمایه عمومی دارند و به تمام سرمایه‌گذاران مشتاق اجازه می‌دهند تا در این بخش مشارکت داشته باشند، اما به‌دلیل تقاضا و رقابت بسیار بالا، عملاً شانس سرمایه‌گذاران برای سهیم‌شدن در IDO بسیار پایین است. این مسئله باعث شده تا سرمایه‌گذاران حجم زیادی از توکن‌های بومی لانچ‌پدها را نگهداری کنند تا در نهایت بتوانند یک سرمایه‌گذاری قابل‌توجه و سودآور داشته باشند. توزیع نامتناسب توکن‌ها میان سرمایه‌گذاران خصوصی و عمومی اغلب IDOها بخش قابل‌توجهی از توکن‌های خود را برای تیم توسعه‌دهنده، سرمایه‌گذاران مرحله اول و سرمایه‌گذاران خصوصی حفظ می‌کنند. سرمایه‌گذاران حرفه‌ای معمولاً با ردیابی قرارداد هوشمند مربوط به پروژه می‌توانند زمان آزادسازی توکن‌ها را پیش‌بینی کرده و برای فروش اقدام کنند. منبع: arz.digital_مهسا صادقی